ორსულობის მიმდინარეობისას პლაცენტა უზრუნველყოფს ნაყოფის კვებასა და ჟანგბადით მომარაგებას. ნორმალურ პირობებში იგი მტკიცედ, მაგრამ შეზღუდულად არის მიმაგრებული საშვილოსნოს კედელზე. თუმცა არსებობს მდგომარეობები, როდესაც პლაცენტის მიმაგრება პათოლოგიურად ღრმაა და არღვევს საშვილოსნოს კედლის ბუნებრივ საზღვრებს. ასეთ შემთხვევებს პლაცენტის აკრეტას სპექტრს უწოდებენ. ამ სპექტრში ყველაზე მძიმე ფორმებია პლაცენტა ინკრეტა და პლაცენტა პერკრეტა, რომლებიც სერიოზულ საფრთხეს უქმნის როგორც დედის, ისე ნაყოფის სიცოცხლეს.
პლაცენტის პათოლოგიური მიმაგრება კლასიფიცირდება პლაცენტის შეღწევის სიღრმის მიხედვით:
პლაცენტა აკრეტა — პლაცენტა მიომეტრიუმის ზედაპირზეა მიმაგრებული, დამცავი შრის გარეშე;
პლაცენტა ინკრეტა — პლაცენტა აღწევს საშვილოსნოს კუნთოვანი შრის სისქეში;
პლაცენტა პერკრეტა — პლაცენტა მთლიანად გადის საშვილოსნოს კედელს და შეიძლება გავრცელდეს მეზობელ ორგანოებზე, უმეტესად შარდის ბუშტზე.
ინკრეტა და პერკრეტა ხასიათდება ყველაზე ღრმა ინვაზიით და მძიმე კლინიკური მიმდინარეობით.
ბოლო ათწლეულებში პლაცენტის პათოლოგიური მიმაგრების სიხშირე საგრძნობლად გაიზარდა. ამის მთავარ მიზეზად ითვლება საკეისრო კვეთების რიცხვის ზრდა.
მთავარი რისკის ფაქტორებია:
-
წარსულში ჩატარებული საკეისრო კვეთები;
-
პლაცენტა პრევია;
-
საშვილოსნოზე ჩატარებული ქირურგიული ჩარევები;
-
დედის ასაკის ზრდა;
-
ხელოვნური განაყოფიერების გამოყენება.
განსაკუთრებით მაღალია რისკი მაშინ, როდესაც პლაცენტა პრევია ვითარდება საშვილოსნოს ნაწიბურის ფონზე.
ნორმალურ ორსულობაში პლაცენტასა და საშვილოსნოს კუნთოვან შრეს შორის არსებობს დამცავი შრე, რომელიც ზღუდავს პლაცენტის შეღწევას. პათოლოგიური მიმაგრებისას ეს შრე არასაკმარისად არის ჩამოყალიბებული ან საერთოდ არ არსებობს. შედეგად პლაცენტის ქსოვილი უკონტროლოდ აღწევს საშვილოსნოს კედლის სიღრმეში და მძიმე შემთხვევებში სცდება მის ფარგლებს.
პლაცენტა ინკრეტისა და პერკრეტის დროული ამოცნობა გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა.
ულტრაბგერითი კვლევა დიაგნოსტიკის ძირითადი მეთოდია. საეჭვო ნიშნებია:
-
პლაცენტასა და საშვილოსნოს კედელს შორის ბუნებრივი საზღვრის გაქრობა;
-
პლაცენტაში მრავლობითი ღრუების არსებობა;
-
საშვილოსნოს კედლის გამოხატული გათხელება.
მძიმე შემთხვევებში, განსაკუთრებით პერკრეტაზე ეჭვისას, გამოიყენება მაგნიტურ-რეზონანსული კვლევა, რომელიც საშუალებას იძლევა ზუსტად შეფასდეს პლაცენტის გავრცელება და დაგეგმილ იქნას ოპერაციული ტაქტიკა.
პლაცენტა ინკრეტისა და პერკრეტის მართვა მოითხოვს მაღალკვალიფიციურ და წინასწარ დაგეგმილ მიდგომას.
ორსულობა უმეტეს შემთხვევაში სრულდება დაგეგმილი საკეისრო კვეთით, რომელსაც თან ახლავს საშვილოსნოს მოცილება. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმას, რომ პლაცენტის მოცილება ცალკე არ სცადონ, რადგან ეს იწვევს უკონტროლო და სიცოცხლისთვის საშიშ სისხლდენას.
შერჩეულ შემთხვევებში, მკაცრი ჩვენებების მიხედვით, შესაძლებელია ორგანოს შემანარჩუნებელი მიდგომის გამოყენებაც, თუმცა ასეთი ტაქტიკა საჭიროებს გამოცდილ გუნდსა და მუდმივ მეთვალყურეობას.
პლაცენტა ინკრეტასა და პერკრეტას შესაძლოა თან ახლდეს:
-
მასიური სისხლდენა მშობიარობის დროს;
-
მეზობელი ორგანოების დაზიანება;
-
ინფექციური გართულებები;
-
ხანგრძლივი მკურნალობა და რეანიმაციული დახმარება.
პერკრეტა განსაკუთრებით მძიმე პროგნოზით ხასიათდება.
პლაცენტა ინკრეტა და პლაცენტა პერკრეტა თანამედროვე მეანობის ერთ-ერთი ყველაზე რთული და სახიფათო მდგომარეობაა. დედისა და ნაყოფის უსაფრთხოება დამოკიდებულია ადრეულ დიაგნოსტიკაზე, მკაფიოდ დაგეგმილ მშობიარობაზე და გამოცდილი მრავალპროფილური გუნდის მუშაობაზე. ამ პრობლემის პრევენციის უმთავრესი გზა რჩება საკეისრო კვეთების გონივრული და დასაბუთებული გამოყენება.
0 კომენტარი
დატოვე კომენტარი
ჯერჯერობით კომენტარები არ არის. იყავი პირველი!